Government of Nepal Logo
नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय

जिल्ला प्रशासन कार्यालय, महोत्तरी

महोत्तरी, जलेश्वर

नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय

जिल्ला प्रशासन कार्यालय, महोत्तरी

महोत्तरी, जलेश्वर

2076-05-12

2076-05-12


नेपालका ७ प्रदेशहरु मध्ये प्रदेश नम्बर २ मा पर्ने महोत्तरी जिल्ला १,००२ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । २६ ३६' देखि २८ १०' उत्तरी अक्षांशमा र ८५ ४१' देखि ८५ ५७' पूर्वी देशान्तरसम्म फैलिएको यस जिल्लाको औसत लम्बाइ (उत्तर- दक्षिण ) ५८ किलोमिटर तथा औसत चौडाई (पूर्व –पश्चिम) १८ किलोमिटर रहेको छ ।  यस जिल्लामा प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र -४ वटा, प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र – ८ वटा, नगरपालिका -१० वटा, गाउँपालिका – ५वटा रहेका छन् । यस जिल्लाको पूर्वमा धनुषा जिल्लाको मिथिला नगरपालिका, बटेश्वर गाउँपालिका, क्षिरेश्वरनाथ नगरपालिका, लक्ष्मिनिया गाउँपालिका, जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका, नगराइन गाउँपालिका, मुखियापट्टी मुसहरनिया गाउँपालिका उत्तरमा बाग्मती प्रदेश सिन्धुली जिल्लाको कमलामाई नगरपालिका पश्चिममा सर्लाही जिल्लाको पर्सा गाउँपालिका, हरिपूर्वा नगरपालिका, ईश्वरपुर नगरपालिका, लालबन्दी नगरपालिका तथा दक्षिणमा भारतको विहार राज्यको सितामढी जिल्लासँग सिमाना जोडिएको छ । यस जिल्लाको ३८.४६ किलोमिटर भूभाग भारतसँग जोडिएको छ ।

२०६८ को जनगणना अनुसार यस जिल्लामा ३,११,०१६ पुरुष र महिला ३,१६,५६४ महिला गरी कुल ६,२७,५८० रहेको छ । लैङ्गिक अनुपात ९८.२५ रहेको यस जिल्लामा जम्मा घरधुरी संख्या १,११,३१६ छ । यस जिल्लाको साक्षरता दर ४६.४४ प्रतिशत रहेको छ जसमध्ये पुरुषको साक्षरता प्रतिशत ५६.५५ र महिलाको ३६.५५ प्रतिशत रहेको छ । ६२६ प्रति वर्ग कि.मी. जनघनत्व रहेको यस जिल्लाको औसत घरधुरी सदस्य संख्या ५.६४ रहेको छ ।  हिन्दु र मुस्लिम धर्मालम्बीको बाहुल्यता रहेको यस जिल्लामा धेरै-थोरै गरी ९२ जातजातीको वसोवास रहेको पाइन्छ । यस जिल्लामा बोलिने मुख्य मातृभाषाहरु मैथिली (८०.७४%), उर्दु (७.२६%), नेपाली (५.५७%), मगर (१.९४%), तामाङ (१.४%) हुन् ।

यस जिल्लामा जलेश्वरनाथ महादेव मन्दिर, मटिहानी मठ, टुटेश्वरनाथ मन्दिर, पडौल स्थान, सोनामाईस्थान, पञ्चधुरा माइस्थान, गेरुवास्थान, मंगलनाथ महादेव मन्दिर, कञ्‍चनवन, ध्रुवकुण्ड जस्ता प्रसिद्ध धार्मिक स्थलहरु रहेका छन् । त्यस्तै मुस्लिम समुदायको रौजा मजार पनि प्रसिद्ध स्थल हो ।

यस जिल्ला भएर बग्‍ने मुख्य खोलाहरु रातु, मरहा, जँघा, बाँके, बिग्ही, भब्सी, अँकुसी आदी हुन् । डुबान यस जिल्लाको एक मुख्य समस्या हो ।

 यस जिल्लाको नामाकरणबारेको सन्दर्भ खोजी गर्दा प्राचीन इतिहासअनुसार नेपाल एकीकरण हुनुभन्दा अगाडि यो मिथिला प्रदेशको एक स्वतन्त्र राज्य थियो । त्यसै समयमा "महोदरी" नामक एक ब्राह्मणले ५० बिघा जग्गामा एक विशाल पोखरी निर्माण गरी आफ्‍नो नामबाट उक्त पोखरीको नामाकरण गराएका थिए ।  समयान्तरमा महोदरी शब्दको अपभ्रंश हुँदै महोत्तरी हुन गएको जनविश्वास छ ।