नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय
जिल्ला प्रशासन कार्यालय,
महोत्तरी


  महोत्तरी जिल्लाको संक्षिप्त परिचय

परिचयः

महोत्तरी जिल्लाको नामाकरण

  • यस जिल्लाको नामाकरणबारेको सन्दर्भ खोजी गर्दा प्राचीन इतिहासअनुसार नेपाल एकीकरण हुनुभन्दा अगाडी यो मिथिला प्रदेशको एक स्वतन्त्र राज्य थियो। त्यसै समयमा "महोदरी" नामक एक ब्राह्मणले ५० बिघा जग्गामा एक बिशाल पोखरी निर्माण गरी आफ्नो नामवाट उक्त पोखरी नामाकरण गराएका थिए। समयान्तमा महोदरी शब्दको अपभ्रंश हुदै महोत्तरी हुन गएको जनबिश्वास छ।
  • त्यस्तै अर्को धारणा अनुसार पहिला महोत्तरीको अधिकाश भूभाग घना वन्यभुतल थियो। गङ्गाभन्दा वा गङ्गा उपत्यकाको सबैभन्दा उत्तर वा महाउत्तरतिरको वन्यभुतल जो पहाडको तलहिटी पर्दथ्यो त्यसैलाई महा उत्तर ई हुदै महोत्तरी भन्न थालिएको हो भन्नेहरू पनि भेटिन्छन् |

महोत्तरी नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चलको प्रदेश न.२ मा अवस्थित जिल्ला हो। यस जिल्लाले नेपालको कूल भूभागको ०.६८% क्षेत्रफल कूल जनसख्याको लगभग २.३९% भाग ओगटेको छ। जनघनत्वको हिसाबले नेपालमा महोत्तरी जिल्ला पाँचौ स्थानमा पर्दछ। हिन्दू र मुस्लिम धर्माबलम्बीको बाहुल्य रहेको यस जिल्लामा धेरै-थोरै गरी ९२ जातजातीको बसोबास रहेको पाइन्छ। यस जिल्लामा जीवन निर्वाहको प्रमुख श्रोत कृषि पेशा नै हो। खेतीयोग्य उर्बर भूमि, विद्युत उपलब्धता, सुगम भौगोलिक अवस्था, वनजङ्गल, नदीनाला तथा खुला भारतीय सिमाना जस्ता विकासका अवसर तथा सम्भावना भए पनि श्रोतसाधनको समुचित सदुपयोग हुन नसकेकाले राष्ट्रिय परिवेशमा तराईकेा पिछडिएको क्षेत्रको रूपमा यस जिल्लालाई हेरिन्छ ।

महोत्तरीको भौगोलिक अवस्थिति

  • अक्षांश: २६ डिग्री ३६" उत्तर देखि २८ डिग्री १०" उत्तरसम्म
  • देशान्तरः पूर्वी ८५ डिग्री ४१" देखि पूर्वी ८५ डिग्री ५७" सम्म
  • सबभन्दा अग्लो स्थान:- ८०८ मिटर
  • सबभन्दा होचो स्थान:- ६१ मिटर
  • सिमाना:- पूर्व-धनुषा जिल्ला, पश्चिम-सर्लाही जिल्लाभारतको बिहार, उत्तर-सिन्धुली जिल्ला र दक्षिण- भारतको बिहार प्रदेश
  • क्षेत्रफल:- १,००२ वर्ग किलोमिटर
  • अवस्थिति:- तराई प्रदेश
  • औषत लम्बाई:- उत्तर-दक्षिण ५८ किलोमीटर
  • औषत चौडाई:- पूर्व-पश्चिम १८ किलोमीटर

महोत्तरीको संघिय संरचना अनुसार स्थानिय तह

 

सदरमुकाम:

जलेश्वर,

क्षेत्रफल:

१,००२ वर्ग कि.मि.

जनसंख्या:

६,२७,५८०

गाउँपालिका(हरू):

५ (महोतरी, सम्सी, एकडारा,पिपरा र सोनमा )

नगरपालिका(हरू):

१० (जलेश्वर,वर्दिवास,गौशला,भंगहा,औरही,लोहारपट्टी,रामगोपालपुर,मटिहानी,मनराशिश्वा,बलवा)

हावापानी

महोत्तरी जिल्ला मनसुनी हावाद्वारा प्रभावित क्षेत्र हो यहाँउष्ण जलवायु पाइन्छ। यहाँको अधिकतम तापक्रम गर्मीयाममा ४२ डिग्री सेल्सियसभन्दा पनि बढि हुने गरेकाले कहिलेकाही लु चल्ने गर्दछ। तर जिल्लाको उत्तरी भागमा तापक्रम केही कमहुनने गरेको छ। त्यस्तै जाडोयाममा न्युनतम तापक्रम ५ डिग्री सेल्सियससम्म पुग्नुका साथै शितलहरसमेतका कारणले जनजीवन प्रभावित हुने गर्दछ। यस जिल्लामा वार्षिक औसत वर्षा १८४० मिलिमिटर देखि २२०० मिलिमिटर हुने गरेको पाइन्छ। यस जिल्लामा ८० प्रतिशत वर्षा बैशाख देखि भदौ महिनाभित्र हुने गर्दछ। हिउँदमा यस जिल्लामा न्यून वर्षा हुने गर्दछ।

प्रमुख चाडपर्व

महोत्तरी जिल्लाका हिन्दू समुदायमा मनाईने चाडपर्वहरू अखारी पुजा, रक्षाबन्धन, तीज, ऋषिपञ्चमी, कृष्णाष्ठमी, विश्वकर्मापूजा,चौरचन, जितिया, दशै, दुर्गापूजा, दिपावली, छठ, विवाह पञ्चमी, माघे संक्रान्ती, शिवरात्री, होली, रामनवमी, जुडशितल तथा सतुआईन आदी हुन। यी मध्ये पनि दिपावली, छठ र होली विशेष आकर्षण तथा उत्साहका साथ मनाइन्छ। त्यस्तै कृष्णाष्ठमी, दुर्गापूजा तथा शिवरात्रीमा धार्मिक मेलासमेत लाग्ने गर्दछ। यसैगरी मुस्लिम समुदायमा मनाईने चाडपर्वहरू रमजान, ईदउलफितर, बकरइद, मोहरम (ताजया) आदी हुन्। यसबाहेक आआफ्नो जातीय धार्मिक तथा सास्कृतिक परम्पराअनुसार अन्य चाडपर्व पनि उत्साहका साथ मनाईने गरिन्छ। यी चाडपर्वहरू सामाजिक सदभाव कायम राख्न सहयोगी हुने गरेका छन। चाडपर्व तथा मेलाले धार्मिक सांस्कृतिक तथा सामुदायिक परम्पराको सरक्षका साथै खुशियाली साटासाट तथा मनोरञ्जनका लागि खासगरि ग्रामिण भेगमा धेरै महत्व हुन्छ।

 

  • सवारी पास सम्बन्धमा २०७४-५-२९

    सूचना ।             सूचना ।।             सूचना ।।। स्थानिय निर्वाचन तह २०७४/०६/०२ गते मतदान दिनको लागि सवारी पासका लागी तपशिल बमोजिमको कागजातहरु सहित तपसिल बमोजिमका व्यक्तिसग सम्पर्क गर्न हुन यो सूचना प्रकासित गरिएको छ ।                            तपशिल सवारी पासका लागि चाहिने कागजातहरु । १ सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृत कार्यालयको सिफारिस । २ नागरिकता प्रमान पत्रको छाँयाप्रति / उम्मेदवारको परिचय पत्र ३ सवारी साधनको ब्लुबुकको छाँयाप्रती । ४ सवारी चालक अनुमती प्रमाण पत्रको छाँयाप्रती । ५ भारतीय सवारी साधनको हकमा भन्सार तिरेको रसिद /प्रज्ञापन पत्र ।                सम्पर्क व्यक्ति   १ हेम बहादुर कार्की [प्र.अ] मो. न.९८४४०३०६८१   तोकादेशको लागि २ भरत यादव [खरिदार]…

  • दैवि प्रकोप निर्णय सम्बन्धमा २०७४-४-३१

    आजि मिति २०७४ साल श्रावण ३१ गतेका दिन प्रमुख जिल्ला अधिकरी श्री बाबु राम श्रेष्ठज्यूको अध्यक्षतामा जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिको  वैठक वसी उपलब्ध राहत सामाग्री वितरण गर्ने समितिको संयोजक जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरीको प्र.अ. श्री हेम बहादुर कार्कीलाई जिम्मेवारी दिएको छ भने उपलब्ध राहत सामाग्रीहरु एकिकृतरुपमा नेपाल रेडक्रस सोसाइटी संग समन्वय गरी सो को जानकारी प्र.अ. श्री हेम बहादुर कार्कीलाई जानकारी गराउने निर्णय गरिएको छ ।         अविरल वर्षा तथा बाढीवाट प्रभावित ४० हजार घरपरिवारको लागि राहत सामाग्री उपलब्ध गराइदिने सम्बन्धमा गैर सरकारी संघ/संस्थाहरुलाई अनुरोध गर्ने निर्णय समेत गरिएको छ । साथै विपत पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य योजना (DPRP) अनुरुपको…

  • दैवि प्रकोप निर्णय सम्बन्धमा २०७४-४-२९

    आज मिति २०७४ साल श्रावण २९ गतेका दिन प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्री वीरेन्द्र कुमार यादवज्यूको अध्यक्षतामा जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिको बैठक वसी निम्नानुसारका निर्णय गरिएको छ ।   अविरल वर्षाबाट भइरहेको बाढीवाट हुने क्षति न्युनीकरण गर्नको लागि तत्काल Search & Rescue गर्न तथा क्षति विवरण संकलन गर्न सबै राजनैतिक दल, सुरक्षा निकाय, स्थानिय/गैर सरकारी संघ/संस्था, रेडक्रस तथा आम जनसमुदायको सहयोगमा तिव्रता ल्याउने निर्णय गरिएको छ । जिल्लामा अविरल वर्षावाट करिब ७०% क्षेत्र डुवान रहेकोमा चालिस हजार घरपरिवार पिडित भई करिब दुई लाख व्यक्तिहरुलाई तत्कालको लागि आवश्यक खाद्धान्न सामाग्री उपलब्ध गराइदिनको लागि सम्बन्धित निकायलाई अनुरोध गर्ने निर्णय गरिएको छ ।…

  • महोत्तरीमा कम्युटरबाट नागरिकता वितरण शुरुवात २०६९-१०-१४

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरीले २०६९ माघ १४ गतेबाट CIMS (CITIZENSHIP INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM) मार्फत नयाँ नागरिकता कम्युटरमा अभिलेखीकरण तथा प्रिन्ट गरी दिन थालेको छ । नागरिकताको विवरण चुस्तदुरुस्त राख्न गृह मन्त्रालयको सहयोगमा यो कार्य शुरु गरेको हो । हालै गृह मन्त्रालयले वेबमा आधारित नयाँ सफ्टवेयर CIMS बाट अनलाइन नागरिकता वितरण कार्य समेत सबै जिल्ला प्रशासन कार्यालयहरुमा सुरु गरीसकेको सन्दर्भमा CIMS (CITIZENSHIP INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM) पद्दतिबाट वितरण गरिएका नागरिकताहरुको विवरण अन्य जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट हेर्न र सो को प्रतिलिपि जुनसुकै जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्राप्त गर्न सकिने छ । नेपाल सरकारले CIMS (CITIZENSHIP INFORMATION MANAGEMENT SYSTEM) पद्दतिबाट जारी गरिएको र यस पद्दतिमा…

  • सर्वदलिय र सर्वपक्षीय बैठककको निर्णय २०६९-९-१९

    आज मिति २०६९ साल पौष १९ गतेका दिन प्रमुख जिल्ला अधिकारी मधु सुदन बुर्लाकोटीको अध्यक्षतामा बसेको सर्वदलीय/ बैठकको निर्णयहरु १. जिल्ला सदरमुकाम वाहिर रहेका जिल्ला स्तरिय सम्पूर्ण कार्यालयहरुको कागजात र अन्य सरसामान यथासिध्र सरद मुकाम स्थित स्थापित कार्यालयमा ल्याइ नियमीत रुपमा कार्य संञ्चालन गर्ने । २. नेपाल सरकारद्धारा हालै घोषाणा भएका एकिकृत सेवा केन्द्रहरु गौशाला र बर्दिबासमा स्थापना गरी कार्य संचालन गराउने तथा यस पूर्व भएको निर्णय बमोजिम यस स्थानमा समेत यथासिघ्र स्थापना गरी दिनका लागी नेपाल सरकारलाई अनुरोध गर्ने । ३. यस पूर्व नेपाल सरकार, अर्थ मन्त्रालयका प्रतिवद्धता अनुरुप करदाता सेवा कार्यालय जलेश्वरमा स्थापना गरि दिनका लागि अर्थ मन्त्रालयलाई…

  • घुम्ती शिबिर संचालन २०६९-८-९

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय र जिल्ला निर्वाचन कार्यालयको संयुक्त आयोजनामा यस जिल्लाको सिमावर्ती गा.बि.स. मटीहानीमा मिति २०६९/०८/०८ देखि मिति २०६९/०८/०९ गतेसम्म २ दिने घुम्ती शिबिर संचालन भयो। उक्त शिविरमा मटीहानी गा.बि.स. का बासिन्दाले स्थानीयस्तरमा नागरिकता प्राप्त गर्नुका साथै मतदाता परिचयपत्रका लागि फोटो खिचाउने अवसर समेत पाएका छन् । उक्त दुइ दिने शिविरमा ८२ जनाले नागरिकता प्राप्त गर्नुका साथै ३०० जनाले मतदाता परिचयका लागि फोटो खिचाएका थिए।

  • सवारी पास सम्बन्धमा २०७४-५-२९

    सूचना । सूचना ।। सूचना ।।। स्थानिय निर्वाचन तह २०७४/०६/०२ गते मतदान दिनको लागि सवारी पासका लागी तपशिल बमोजिमको कागजातहरु सहित तपसिल बमोजिमका व्यक्तिसग सम्पर्क गर्न हुन यो सूचना प्रकासित गरिएको छ । तपशिल सवारी पासका लागि चाहिने कागजातहरु । १ सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृत कार्यालयको सिफारिस । २ नागरिकता प्रमान पत्रको छाँयाप्रति / उम्मेदवारको परिचय पत्र ३ सवारी साधनको ब्लुबुकको छाँयाप्रती । ४ सवारी चालक अनुमती प्रमाण पत्रको छाँयाप्रती । ५ भारतीय सवारी साधनको हकमा भन्सार तिरेको रसिद /प्रज्ञापन पत्र । सम्पर्क व्यक्ति १ हेम बहादुर कार्की [प्र.अ] मो. न.९८४४०३०६८१ तोकादेशको लागि २ भरत यादव [खरिदार] ९८५४०३०९८३ सवारी पासको लागि…

  • प्रेस विज्ञप्ती २०७०-६-२४

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी

  • सूचना २०७०-६-२१

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी

  • प्रेस विज्ञप्ती २०७०-६-१६

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी

  • सूचना २०७०-६-११

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी

  • एकीकृत घुम्ती शिविर २०७०-३-१३

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी

  • प्रेस विज्ञप्ती २०७०-१-३१

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महोत्तरी

  • बैठक २०७०-१-२२

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय महाेत्तरी

  • धुम्ती शिविर २०७०-१-२२

    जिल्ला प्रशासन कार्यालय

  • कर्मचारिका सन्तानले छात्रवृतिको लागि भर्ने फाराम २०६९-९-२०



© सर्वाधिकार सुरक्षित गृह मन्त्रालय